Ułatwienia dostępu
Przejdź do głównej treści

Pomoc SmartDental

Znajdź odpowiedzi na pytania dotyczące systemu zarządzania gabinetem

e-Podpis - elektroniczne podpisywanie dokumentacji

Jak działa e-podpis w SmartDental oraz jak wystawiać, edytować i dodawać zgody, wywiady i inne dokumenty pacjenta.

Czym jest e-podpis w SmartDental?

E-podpis zastępuje papierowe zgody, wywiady i oświadczenia tabletem z rysikiem. Program generuje dokument z szablonu i uzupełnia go danymi pacjenta, placówki i pracownika, pacjent czyta go i podpisuje na ekranie, a gotowy plik PDF trafia od razu do jego karty. Bez drukowania, skanowania i teczek.

Rozwiązanie łączy dwa elementy:

  • moduł dokumentów w SmartDental - szablony, wystawianie dokumentów i archiwum w karcie pacjenta,
  • aplikację Signatus na tablecie - pacjent wypełnia pola i składa podpis rysikiem.

Podpis jest zaawansowanym podpisem elektronicznym w rozumieniu rozporządzenia eIDAS. Dokument zapisuje się jako PDF z zabezpieczoną integralnością, a wraz z podpisem rejestrowana jest biometria rysika (siła nacisku, prędkość) jako dowód autentyczności. Kiedy podpis na tablecie wystarcza, a kiedy lepiej sięgnąć po papier - patrz Moc prawna podpisu na tablecie.

Dokumenty i podpisy zostają na serwerze w gabinecie. Tablet komunikuje się z komputerem przez sieć lokalną, więc dane pacjentów nie trafiają do żadnej chmury i działają także przy awarii internetu.


Moc prawna podpisu na tablecie

Podpis składany w aplikacji Signatus to zaawansowany podpis elektroniczny w rozumieniu art. 26 rozporządzenia eIDAS - potwierdza to opinia prawna kancelarii CMS przygotowana dla producenta aplikacji (Anasoft, 2022). Zgodnie z art. 25 ust. 1 eIDAS takiemu podpisowi nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym tylko dlatego, że ma postać elektroniczną.

Co zabezpiecza dokument w razie sporu

  • Biometria podpisu - oprócz obrazu podpisu zapisywane są nacisk rysika, prędkość i ruchy nad ekranem. Dane są szyfrowane i dołączane do pliku PDF. Biegły ma do dyspozycji znacznie więcej informacji niż przy podpisie na kartce.
  • Integralność - każda zmiana treści dokumentu lub podpisu po podpisaniu jest wykrywalna.
  • Czas podpisu - wiadomo, kiedy dokument został podpisany.

Które dokumenty podpisywać na tablecie

Dokument Co mówią przepisy Tablet
Wywiad, ankieta zdrowotna, oświadczenia, upoważnienia, zgoda RODO, zalecenia pozabiegowe Brak wymogu szczególnej formy Tak
Zgoda na leczenie zachowawcze, endodontyczne, protetyczne, higienizację, wybielanie Zgoda może być wyrażona nawet ustnie (art. 17 ust. 4 ustawy o prawach pacjenta) Tak
Zgoda na zabieg operacyjny albo metodę o podwyższonym ryzyku, np. chirurgiczne usunięcie zęba, implantacja, sterowana regeneracja kości, sedacja Forma pisemna (art. 18 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta) Patrz niżej

O tym, czy dany zabieg jest operacyjny lub stwarza podwyższone ryzyko, decyduje lekarz - przykłady w tabeli są poglądowe.

Zgody na zabiegi operacyjne i o podwyższonym ryzyku

Formę pisemną spełnia podpis własnoręczny (art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego) albo kwalifikowany podpis elektroniczny (art. 78¹ KC). Ustawa dopuszcza też zgodę wyrażoną przez Internetowe Konto Pacjenta lub podpisem osobistym (art. 18 ust. 1a ustawy o prawach pacjenta). Podpisu biometrycznego na tablecie przepisy nie wymieniają, a prawnicy są podzieleni, czy spełnia on formę pisemną.

Co to oznacza w praktyce:

  • ustawa nie przewiduje rygoru nieważności, więc zgoda podpisana na tablecie nie jest nieważna,
  • podpisany PDF jest dokumentem w rozumieniu Kodeksu cywilnego, który pozwala uzupełnić dowód zeznaniami świadków (art. 74 § 2 KC),
  • jedynym rozwiązaniem bez żadnych wątpliwości pozostaje jednak podpis długopisem na papierze.

Zgodę na zabieg chirurgiczny wystawisz z tego samego szablonu - w oknie Dokumenty pacjenta zamiast Wyślij dokumenty na tablet użyj ikony drukarki przy pliku. Podpisany oryginał przechowuj w dokumentacji papierowej. Skan w karcie pacjenta to wygodna kopia robocza, ale sam skan nie zastępuje oryginału - do tego potrzebne jest odwzorowanie cyfrowe potwierdzone podpisem kwalifikowanym, zaufanym, osobistym albo pieczęcią elektroniczną gabinetu.

Dane biometryczne a RODO

Biometria podpisu może być traktowana jako dane szczególnej kategorii (art. 9 RODO). Jako administrator danych uwzględnij ją w rejestrze czynności przetwarzania i w klauzuli informacyjnej dla pacjentów, a w razie wątpliwości skonsultuj z inspektorem ochrony danych.

Opis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: październik 2026.


Jak wygląda obieg dokumentu

  1. Wybór dokumentów - w karcie pacjenta zaznaczasz zgody, wywiady lub oświadczenia z listy szablonów.
  2. Wysłanie na tablet - dokumenty trafiają na wskazane urządzenie. Program obsługuje do pięciu tabletów jednocześnie, więc kilku pacjentów może wypełniać dokumenty równolegle.
  3. Wypełnienie i podpis przez pacjenta - pacjent uzupełnia pola, zaznacza odpowiedzi i podpisuje się rysikiem. W tym czasie komputer jest wolny, tablet pracuje niezależnie.
  4. Przesłanie do karty - podpisane pliki wracają z tabletu do karty pacjenta jednym kliknięciem.

Pacjent i pracownik medyczny nie muszą podpisywać dokumentu w tym samym momencie - każdy składa swój podpis wtedy, kiedy mu wygodnie.


Co jest potrzebne

Składnik Uwagi
Moduł dokumentów i e-podpisu w SmartDental W ramach licencji programu
Licencja aplikacji Signatus Opłata miesięczna za każdy tablet
Tablet z aktywnym rysikiem Zakup jednorazowy

Zalecamy tablety z Androidem - są najprostsze we wdrożeniu i najmniej awaryjne w codziennej pracy. Sprawdzonym modelem jest Samsung Galaxy Tab S6 Lite lub nowszy z serii S: rysik S-Pen jest w zestawie i natywnie rejestruje siłę nacisku. Obsługiwane są również iPad z Apple Pencil (iOS 13+) oraz urządzenia z Windows i aktywnym piórem, ale ich uruchomienie wymaga więcej pracy.

Uruchomienie e-podpisu przeprowadza serwis Software Clinic. Konfiguracja usługi na komputerze, adresacji sieciowej i aplikacji na tablecie to jednorazowa czynność wdrożeniowa - instrukcję z ustawieniami dla Twojego gabinetu przekazujemy indywidualnie przy wdrożeniu. Aby umówić uruchomienie, skontaktuj się z nami.


Włączenie e-podpisu w programie

Cały moduł dokumentów i e-podpisu jest domyślnie ukryty. Włącza się go jednym ustawieniem:

  1. Otwórz Ustawienia → Ustawienia interfejsu.
  2. Odszukaj sekcję Edytor dokumentów.
  3. Zaznacz opcję Włącz drukowanie dokumentów i e-podpis Signatus.
  4. Kliknij Zapisz.
  5. Zamknij i ponownie otwórz okno Ustawienia - dopiero wtedy wczytają się nowe pozycje.

Po ponownym otwarciu ustawień w drzewie po lewej stronie pojawiają się dwie nowe pozycje:

Pozycja w Ustawieniach Do czego służy
Edytor dokumentów do e-podpisu Signatus Szablony zgód, wywiadów i oświadczeń (opisany niżej)
Ustawienia serwera e-podpisu Stan usługi i lista urządzeń Urządzenie do e-Podpisu nr 1...5 - tam sprawdzisz, czy e-podpis działa i które tablety są używane

W karcie pacjenta, na liście pacjentów i w terminarzu pojawia się jednocześnie pozycja Dokumenty do druku | e-podpisu Signatus.

W tej samej sekcji Edytor dokumentów jest druga opcja - Edytor dokumentów Wacom. To starszy, osobny mechanizm podpisu, niepowiązany z Signatusem. Jeżeli pracujesz na tablecie z aplikacją Signatus, zaznaczasz wyłącznie opcję „Włącz drukowanie dokumentów i e-podpis Signatus".

Wskazówka: Ustawienie zapisuje się w bazie danych, więc obowiązuje na wszystkich stanowiskach - wystarczy włączyć je raz, na dowolnym komputerze. Jeżeli po zaznaczeniu opcji i ponownym otwarciu ustawień nowe pozycje się nie pojawiają, oznacza to, że licencja programu nie obejmuje modułu dokumentów - skontaktuj się z nami.


Wystawianie dokumentów pacjenta

Okno dokumentów otworzysz na trzy sposoby - wszędzie kryje się pod tą samą nazwą Dokumenty do druku | e-podpisu Signatus:

  • z karty pacjenta - ikona na górnym pasku,
  • z listy pacjentów - prawy przycisk myszy na pacjencie,
  • z terminarza - prawy przycisk myszy na wizycie.

Otwarte okno Dokumenty pacjenta prowadzi przez kolejne kroki:

  1. Wybierz pracownika oraz gabinet - ustawiasz użytkownika, gabinet i datę dokumentu.
  2. Wybierz osoby uprawnione do podpisu - zaznaczasz, kto ma podpisać: Podpis pracownika medycznego, Pacjent, Przedstawiciel ustawowy pacjenta, Opiekun prawny pacjenta, Drugi opiekun prawny pacjenta. Każda zaznaczona osoba dostaje w dokumencie własne, opisane pole podpisu wraz z danymi (nazwisko i imię, adres, PESEL lub data urodzenia).
  3. Wybierz dokumenty do podpisania - drzewo kategorii z listą szablonów, zaznaczasz potrzebne pozycje. Przy szablonie, który ma ustawione Kto podpisuje, szarym drobnym tekstem widać, kto go podpisze (np. podpisuje pacjent i pracownik).
  4. Dokumenty przygotowane dla pacjenta - lista wygenerowanych plików. Stąd możesz je wydrukować, otworzyć do edycji, usunąć, a przede wszystkim: Wyślij dokumenty na tablet, Wyślij dokumenty do karty albo Wyślij mailem.
  5. Dokumenty w karcie pacjenta - archiwum dokumentów już wpiętych do kartoteki.

Po prawej stronie okna widać panele tabletów. Przy każdym urządzeniu wyświetla się pacjent, który jest na nim obsługiwany, oraz leżące na nim pliki. Po podpisaniu klikasz Wyślij dokumenty do karty - dopiero wtedy dokument staje się częścią dokumentacji.

Usunięcie plików z tabletu kasuje je bezpowrotnie. Jeśli dokument ma zostać w dokumentacji, najpierw prześlij go do karty pacjenta.

Druk, PDF i wysyłka mailem

Każdy dokument powstaje jako plik PDF. Ikona drukarki przy pliku otwiera go w domyślnym programie do PDF, skąd możesz go wydrukować. Podwójne kliknięcie otwiera podgląd, w którym da się wypełnić pola formularza na komputerze i zapisać - przydatne, gdy dokument uzupełnia recepcja, a nie pacjent na tablecie.

Przycisk Wyślij mailem wysyła zaznaczone dokumenty na adres e-mail pacjenta, w plikach zabezpieczonych hasłem (szczegóły: Wysyłka dokumentacji mailem).


Edycja i dodawanie własnych dokumentów

Wszystkie zgody, wywiady i oświadczenia powstają z szablonów, które możesz zmieniać i uzupełniać o własne. Edytor znajdziesz w Ustawienia → Edytor dokumentów do e-podpisu Signatus.

Lista szablonów

Górna część okna to Lista szablonów z filtrami Rodzaj (Stomatologia, Medycyna ogólna, Inne), Kategoria oraz polem Szukaj. W tabeli widzisz kolumny:

Kolumna Znaczenie
Nazwa dokumentu Nazwa widoczna przy wystawianiu dokumentów
Kategoria Grupa w drzewie wyboru (Zgody na leczenie, Wywiady, Oświadczenia, Skierowania, Informacje, Wskazania po zabiegach, wersje ENG albo własna kategoria gabinetu)
Oryginał Szablon fabryczny, dostarczony z programem
Aktywny Czy szablon pojawia się na liście przy wystawianiu dokumentów

Program zawiera komplet gotowych szablonów: wywiady lekarsko-stomatologiczne (pełne i krótkie), zgody na leczenie zachowawcze, endodontyczne, protetyczne, chirurgiczne, implantologiczne i ortodontyczne, zgody na wybielanie, higienizację, zabieg laserem, sedację i znieczulenie, wskazania pozabiegowe, skierowania, oświadczenia o upoważnieniach, zgodę na przetwarzanie danych osobowych, wniosek o udostępnienie dokumentacji oraz część z nich w wersji angielskiej.

Na liście możesz zaznaczyć kilka szablonów naraz (z klawiszem Ctrl lub Shift) i usunąć je jednym poleceniem Usuń z menu pod prawym przyciskiem myszy. Program pyta wtedy o potwierdzenie, podając liczbę zaznaczonych szablonów.

Własne kategorie dokumentów

Obok listy szablonów jest panel Kategorie dokumentów. Wpisz nazwę w pole nad przyciskami i kliknij Dodaj, żeby założyć własną kategorię, np. Implanty albo Dokumenty dla dzieci. Zaznaczoną kategorię możesz też Zmień nazwę albo Usuń. Przy każdej kategorii widać, ile ma szablonów PDF.

Szablon przenosisz do innej kategorii w jego edycji, w polu Kategoria dokumentu. Kategorię da się usunąć dopiero wtedy, gdy jest pusta - program podpowie, ile szablonów i dokumentów pacjentów trzeba najpierw przenieść.

Kategorie są wspólne dla szablonów PDF do e-podpisu i szablonów dokumentów tekstowych.

Jak zmienić gotowy szablon

Szablon fabryczny najlepiej zostawić bez zmian i zrobić z niego własną wersję:

  1. Otwórz szablon ikoną edycji.
  2. Zmień treść, dopisz lub usuń elementy.
  3. Zmień Nazwę dokumentu na własną, np. z nazwą gabinetu.
  4. Kliknij Zapisz jako nowy - powstanie osobny szablon, a oryginał zostanie nietknięty.

Jeżeli chcesz, żeby nowa wersja zastąpiła fabryczną w codziennej pracy, w oryginalnym szablonie odznacz opcję Wyświetlaj przy dodawaniu dokumentacji. Zniknie z listy wyboru, ale nadal będzie w programie.

Uwaga: Szablony dostarczone z programem można też usunąć, ale aktualizacja programu ich nie przywróci - program ostrzega o tym przed usunięciem. Jeśli chcesz szablon tylko schować, odznacz Wyświetlaj przy dodawaniu dokumentacji zamiast go kasować. Usunięcie szablonu nie rusza dokumentów już wystawionych pacjentom - to gotowe pliki PDF.

Nowy dokument od zera

  1. Kliknij Dodaj nad listą szablonów.
  2. Uzupełnij Nazwę dokumentu (pole wymagane), Rodzaj i Kategorię dokumentu.
  3. Wybierz w polu Kto podpisuje, czyje podpisy ma mieć dokument (opis niżej).
  4. Ustaw domyślną Nazwę czcionki i Rozmiar czcionki dla całego dokumentu.
  5. Zaznacz Wyświetlaj przy dodawaniu dokumentacji, żeby szablon pojawiał się przy wystawianiu dokumentów.
  6. Przyciskiem Dodaj element buduj treść dokumentu.
  7. Sprawdź efekt przyciskiem Generuj podgląd i zakładką Podgląd dokumentu.
  8. Zapisz przyciskiem Zapisz lub Zapisz i wyjdź.

Kto podpisuje dokument

W polu Kto podpisuje ustawiasz dla szablonu, czyje pola podpisu program doda na końcu dokumentu:

Opcja Co trafia do dokumentu
Wg wyboru przy wysyłce na tablet Podpisy osób zaznaczonych w kroku Wybierz osoby uprawnione do podpisu
Pacjent (lub przedstawiciel, opiekun) Tylko podpis po stronie pacjenta - pacjenta albo zaznaczonego przedstawiciela lub opiekuna
Tylko pracownik medyczny Tylko podpis pracownika medycznego
Pacjent i pracownik medyczny Podpis pacjenta (lub przedstawiciela, opiekuna) i pracownika medycznego

Ustawienie z szablonu ma pierwszeństwo przed wyborem w oknie wystawiania dokumentów. Dzięki temu np. zgoda na zabieg zawsze dostanie podpis lekarza, nawet jeśli przy wysyłce nikt nie zaznaczy Podpis pracownika medycznego, a informacja dla pacjenta nie będzie wymagała podpisu personelu. Jeżeli szablon wymaga podpisu pacjenta, a po stronie pacjenta nikogo nie zaznaczono, program sam doda pole podpisu pacjenta.

Z czego składa się dokument

Treść budujesz z elementów dodawanych jeden po drugim:

Rodzaj elementu Do czego służy
Tekst Akapit treści, np. klauzula zgody
Pole tekstowe Miejsce do wpisania odpowiedzi (może być wieloliniowe)
Pole testowe z opcją wyboru Pytanie z przyciskami odpowiedzi: Tak / Nie albo Tak / Nie / Nie wiem (są też wersje angielskie)
Pole zaznaczenia Pojedynczy checkbox do odhaczenia
Pole podpisu Miejsce na podpis rysikiem
Lewy nagłówek / Prawy nagłówek Nagłówek dokumentu z danymi placówki i pacjenta
Odstęp Pusta przerwa między elementami

Dla każdego elementu ustawiasz Treść, Wyrównanie treści (do lewej lub wyśrodkowane), czcionkę (Nazwa, Styl: normalny, pogrubiony, kursywa, przekreślony, Rozmiar) oraz szerokość i wysokość. Kolejność elementów zmieniasz przeciągając wiersze na liście, a menu pod prawym przyciskiem myszy daje opcje Dodaj, Edytuj, Duplikuj, Usuń - duplikowanie oszczędza sporo pracy przy powtarzalnych pytaniach wywiadu.

Pola wymagane i podpisy

Każde pole do wypełnienia ma Identyfikator elementu, a jego początek decyduje o tym, czy pole jest obowiązkowe:

Rodzaj pola Identyfikator zaczyna się od Znaczenie
Pole tekstowe TC Wymagane - pacjent musi je wypełnić
Pole tekstowe TO Opcjonalne
Pole podpisu SC Podpis wymagany
Pole podpisu SO Podpis dodatkowy

Identyfikatory nie mogą się powtarzać w obrębie jednego dokumentu - program pilnuje tego przy zapisie. Przy polu podpisu ustawiasz dodatkowo Rodzaj podpisu: Wymagalny albo Dodatkowy. Dzięki temu tablet nie pozwoli zamknąć dokumentu, w którym brakuje obowiązkowego podpisu lub odpowiedzi.

Zaznaczenie Pole pracownika oznacza pole wypełniane przez personel, a nie przez pacjenta. Wartość domyślna pozwala wstawić do pola gotową treść.

Dane placówki i pacjenta w dokumencie

Nagłówek generuje się automatycznie: po lewej pieczątka placówki wraz z logo (z ustawień placówki), po prawej miejscowość, data i dane pacjenta. W treści elementów możesz też użyć znaczników, które program podmienia przy generowaniu dokumentu:

Znacznik Co wstawia
@placowka# Nazwę placówki
@pieczatkaplacowki# Pełne dane placówki (pieczątka)
@pieczatkapacjenta# Dane pacjenta
@lekarz# Dane pracownika medycznego

Edytor nie obsługuje tabel ani wstawiania własnych grafik do treści. Logo pobierane jest wyłącznie z ustawień placówki i pojawia się w nagłówku.

Przeniesienie szablonów na inne stanowisko

Przyciski Eksportuj szablony i Importuj szablony zapisują i wczytują pojedynczy szablon jako plik XML. To najprostszy sposób, żeby przenieść własną zgodę do drugiej placówki albo przekazać ją nam do sprawdzenia.


Rejestr zgód pacjenta (RODO)

Zgody marketingowe i organizacyjne prowadzone są osobno od dokumentów do podpisu. W karcie pacjenta znajdziesz ikonę Zgody pacjenta i żądania RODO, która otwiera Rejestr zgód pacjenta.

Aby odnotować zgodę, wypełnij sekcję Odnotuj udzieloną zgodę:

  • Rodzaj zgody - np. informacje marketingowe, przypomnienia o wizytach SMS/e-mail, przesyłanie dokumentacji pocztą elektroniczną, wykorzystanie zdjęć i wizerunku, kontakt telefoniczny w sprawach organizacyjnych,
  • Data wyrażenia,
  • Źródło - dokument papierowy, podpis elektroniczny, rezerwacja online, ustnie lub telefonicznie, migracja danych,
  • Dowód zgody (dokument, podpis) oraz pole na uwagi,
  • przycisk Zapisz zgodę.

Zgodę wycofujesz przyciskiem Wycofaj zaznaczoną. Wpis nie znika z rejestru - dopisywana jest data wycofania, dzięki czemu widać całą historię. Zbiorczy podgląd dla wszystkich pacjentów daje raport Rejestr zgód pacjentów z filtrem Tylko aktywne zgody.

Jeżeli zgodę pacjent podpisał na tablecie, w rejestrze wybierz źródło Podpis elektroniczny i wskaż podpisany dokument jako dowód zgody. Rejestr odpowiada wtedy na pytanie „czy i kiedy pacjent wyraził zgodę", a karta pacjenta przechowuje sam podpisany plik.


Zobacz też

Konfigurację techniczną e-podpisu (uruchomienie usługi, ustawienia sieci i tabletu) przeprowadza serwis Software Clinic - skontaktuj się z nami, a przekażemy instrukcję przygotowaną dla Twojego gabinetu.