Ułatwienia dostępu

Przejdź do głównej treści

Pomoc SmartDental

Znajdź odpowiedzi na pytania dotyczące systemu zarządzania gabinetem

Rozliczanie pacjenta

Jak rozliczać wizyty pacjentów - wpłaty, saldo, dokumenty sprzedaży, formy płatności

Rozliczanie pacjenta po wizycie

Po zakończeniu wizyty lekarz rejestruje wykonane procedury wraz z cenami. Kwota do zapłaty za wizytę automatycznie powiększa saldo pacjenta. Rozliczenie polega na przyjęciu wpłaty i wystawieniu dokumentu sprzedaży.

Dostęp do rozliczeń wymaga uprawnienia Kasa - Rozliczanie pacjentów w ustawieniach pracownika.


Zakładka Rozliczenia

Zakładka Rozliczenia w karcie pacjenta składa się z dwóch głównych obszarów:

Wartość wizyt (lewa strona)

Tabela z listą wizyt pacjenta i ich wartościami:

Kolumna Opis
Data wizyty Data wizyty
Wartość Kwota do zapłaty za wizytę

Wystawione dokumenty sprzedaży (prawa strona)

Tabela z listą wpłat i powiązanych dokumentów:

Kolumna Opis
Data Data dokumentu
Dokumenty Nazwa i numer dokumentu sprzedaży
Rodzaj płatności Forma płatności na dokumencie
Wartość Wartość dokumentu
Data wpłaty Data dokonania wpłaty
Sposób wpłaty Forma wpłaty (Gotówka, Karta, Przelew itp.)
Wpłata Kwota wpłacona
Opis Opis płatności
Pracownik Pracownik przypisany do wpłaty
Kategoria Kategoria wpłaty (Standardowa, Zaliczka na plan leczenia itp.)
Plan leczenia Plan leczenia powiązany z wpłatą (dla zaliczek)
KSeF Status wysyłki do Krajowego Systemu e-Faktur

Przyciski akcji

W prawym górnym rogu zakładki znajdują się przyciski:

  • + (zielony) - dodaj nową wpłatę
  • Edytuj (niebieski) - edytuj wybraną wpłatę
  • Usuń (czerwony) - usuń wybraną wpłatę
  • Odśwież - odśwież listę wpłat z bazy danych

Podsumowanie salda

W górnej części zakładki wyświetlane jest podsumowanie finansowe pacjenta:

  • Zabiegi ogólne - łączna wartość zarejestrowanych procedur
  • Wpłaty ogólne - łączna kwota dokonanych wpłat
  • Saldo ogólne - różnica (zabiegi minus wpłaty)
  • Saldo planów leczenia - bilans zaliczek na plany leczenia minus wartość procedur ściągniętych z planów

Saldo pacjenta

Saldo pacjenta to bilans jego wpłat i należności za wizyty. Program automatycznie oblicza saldo i oznacza je kolorem:

  • Czerwone - pacjent ma niedopłatę (należność przewyższa wpłaty)
  • Czarne - pacjent jest rozliczony (wpłaty pokrywają należności)
  • Zielone - pacjent ma nadpłatę (wpłacił więcej niż wynosiły należności)

Saldo aktualizuje się automatycznie z każdą zarejestrowaną wizytą i każdą wpłatą.

Saldo ogólne i saldo planów leczenia to dwa niezależne bilanse. Szczegółowy opis w artykule Saldo pacjenta i plany leczenia.


Formy płatności

SmartDental obsługuje następujące sposoby wpłaty:

  • Gotówka
  • Karta (debetowa lub kredytowa)
  • Przelew bankowy
  • Odroczona - płatność z odroczonym terminem
  • Zaliczka ogólna
  • Rozliczenie - rozliczenie wcześniejszej zaliczki
  • Bon upominkowy - płatność bonem podarunkowym
  • Karnet zabiegowy - płatność karnetem na zabiegi

Sposób wpłaty wybiera się w polu Sposób wpłaty na formularzu wpłaty. Na dokumencie sprzedaży odpowiadające pole to Rodzaj płatności.

Po wybraniu sposobu wpłaty Bon upominkowy lub Karnet zabiegowy pojawi się dodatkowa sekcja, w której należy wskazać konkretny bon lub karnet pacjenta.


Kategorie wpłat

System rozróżnia cztery kategorie wpłat, które wpływają na odpowiednie saldo:

Kategoria Wpływa na
Standardowa Saldo ogólne
Zaliczka ogólna Saldo ogólne
Rozliczenie zaliczki Saldo ogólne
Zaliczka na plan leczenia Saldo planów leczenia

Kategorię wybiera się w polu Kategoria na formularzu wpłaty. Po wybraniu kategorii Zaliczka na plan leczenia uaktywni się pole wyboru planu leczenia, do którego ma zostać przypisana wpłata.

Zaliczka ogólna i zaliczka na plan leczenia to dwa różne rodzaje zaliczek - trafiają do osobnych sald i są rozliczane niezależnie. Szczegóły w artykule Saldo pacjenta i plany leczenia.


Przypisanie wpłaty do pracownika

Każdą wpłatę można przypisać do pracownika - służy do tego pole Przypisz pracownikowi na formularzu wpłaty. Program wypełnia je automatycznie na podstawie dzisiejszych wizyt pacjenta:

  • Pacjent był u jednego lekarza - pracownik podpowiada się sam, pole jest zaznaczone. Recepcja może go zmienić albo odznaczyć.
  • Pacjent był u kilku lekarzy - podpowiada się lekarz o największej kwocie nierozliczonych zabiegów, a kwota wpłaty zostaje zawężona do jego części. Pod polem pojawia się rozpiska - kto i ile.
  • Pacjent nie był tego dnia w gabinecie (wpłata na poczet, spłata zaległości) - pole zostaje puste, tak jak dotychczas.

Przypisanie wpłaty do pracownika nie jest podstawą rozliczeń ani prowizji. Służy do sprawdzenia, kto jakie wpłaty przyjął - przede wszystkim przy rozliczaniu kasy gabinetowej na koniec dnia (ile gotówką, ile kartą, u którego pracownika). Rozliczenia lekarzy liczą się z wykonanych procedur - zobacz Raport rozliczeń pracowników.

Rozdzielenie wpłaty między lekarzy

Gdy pacjent był tego dnia u kilku lekarzy, a chcesz, żeby w kasie było widać, ile przypadło każdemu z nich, użyj przycisku Zapisz i dodaj wpłatę dla: [nazwisko] pod rozpiską:

  1. Sprawdź kwotę pierwszego lekarza (podpowiada się jego część) i w razie potrzeby popraw
  2. Kliknij Zapisz i dodaj wpłatę dla: [nazwisko] - wpłata zapisze się, a program od razu otworzy kolejne okno wpłaty z podstawionym następnym lekarzem i jego kwotą
  3. Drugą wpłatę zapisz zwykłym przyciskiem Zapisz (przy trzech lekarzach - ponownie przyciskiem Zapisz i dodaj wpłatę dla...)

W tabeli wpłat powstaną dwie osobne pozycje, każda z własnym pracownikiem.

Jeśli pacjent chce fakturę, a podział wpłat między lekarzy ma zostać zachowany - najpierw zarejestruj obie wpłaty (bez dokumentu, ewentualnie z paragonem fiskalnym), a dopiero potem wystaw na ich podstawie jedną fakturę. Dodaj nową pozycję, zaznacz Dotyczy wcześniejszych wpłat/paragonów, wskaż obie wpłaty i zapisz - powstanie jeden dokument obejmujący całość, a przypisanie wpłat do pracowników zostanie nienaruszone.

Przycisk rozdzielania jest aktywny tylko dla wpłaty bez faktury czy rachunku (paragon fiskalny go nie blokuje). Dwie wpłaty oznaczałyby bowiem dwa dokumenty na jedną płatność pacjenta - dlatego dokument wystawia się później, sposobem opisanym powyżej.


Dokumenty sprzedaży

Przy rozliczaniu pacjenta można wystawić dokument sprzedaży. W oknie wpłaty zaznacz checkbox Chcę wystawić Fakturę | Rachunek | Paragon i wybierz typ dokumentu z listy rozwijanej:

  • Faktura
  • Rachunek
  • KP (kasa przyjmie)
  • Faktura zaliczkowa - przy wpłatach zaliczkowych

Dodatkowe opcje (checkboxy poniżej listy dokumentu):

  • Paragon fiskalny - wydruk na drukarce fiskalnej (wymaga podłączonej drukarki fiskalnej). Paragon można wystawić łącznie z dowolnym typem dokumentu (np. Faktura + Paragon fiskalny)
  • Drukuj NIP - umieszcza NIP nabywcy na paragonie
  • Dotyczy wcześniejszych wpłat/paragonów - powiązanie dokumentu z wcześniejszymi wpłatami (dostępne dla faktur i rachunków)

Odbiorca faktury

Przy wystawianiu faktury, rachunku lub paragonu można wybrać, kto jest jej formalnym odbiorcą:

  • Pacjent (domyślnie) - faktura wystawiana na dane pacjenta
  • Firma - faktura wystawiana na dane firmy, do której pacjent jest przypisany
  • Opiekun/rodzic - faktura wystawiana na dane opiekuna prawnego (np. rodzica pacjenta małoletniego)

Dane firmy i opiekuna wprowadza się wcześniej w karcie pacjenta, w zakładce Dane do faktury. Muszą być uzupełnione wszystkie wymagane pola adresowe (ulica, kod pocztowy, miasto) - bez nich program nie wystawi faktury i wyświetli komunikat o brakujących polach.

Opcja Opiekun/rodzic jest typowo używana, gdy pacjentem jest dziecko lub osoba pod opieką prawną, a fakturę ma otrzymać rodzic/opiekun. Na wydrukach pojawia się wtedy PESEL opiekuna, a nie PESEL pacjenta.

Wystawca dokumentu

Jeżeli w programie pracuje więcej niż jeden podmiot (np. spółka i jednoosobowa działalność lekarza), w oknie wpłaty - obok dat sprzedaży i wystawienia - pojawia się pole Wystawca. Wskazujesz w nim gabinet, w imieniu którego wystawiany jest dokument.

  • Przy nowym dokumencie podpowiada się gabinet, na który zalogowane jest stanowisko. Zmiana wystawcy powoduje nadanie numeru z jego serii numeracji.
  • Przy dokumencie z nadanym już numerem lista jest zawężona do gabinetów korzystających z tej samej serii numeracji.
  • Wystawca zapisuje się razem z dokumentem, więc wydruk, korekta i wysyłka do Fakturowni/KSeF zawsze używają danych tego, kto dokument wystawił - niezależnie od tego, z którego stanowiska otworzysz go później.

Przy jednym podmiocie pole Wystawca jest ukryte - nie ma z czego wybierać. Konfiguracja: Numeracja dokumentów i serie numeracji.

Każdy dokument zawiera automatycznie nadany numer, datę wystawienia, datę sprzedaży, rodzaj płatności oraz listę pozycji (usług). Pozycje można dodać z listy usług. Format numeru ustawiasz w Ustawienia → Numeracja dokumentów | Stawki VAT - zobacz Numeracja dokumentów i serie numeracji.

Każda pozycja na dokumencie zawiera: nazwę usługi, stawkę PTU, stawkę VAT, cenę jednostkową, ilość i wartość.

Po kliknięciu prawym przyciskiem myszy na wystawionym dokumencie w tabeli Wystawione dokumenty sprzedaży dostępne są dodatkowe opcje:

  • Nowa sprzedaż - dodaj nową wpłatę z dokumentem
  • Pokaż/edytuj sprzedaż - otwórz wybrany dokument do podglądu lub edycji
  • Rozlicz sprzedaż - rozlicz dokument
  • Faktura korygująca - wystaw korektę do wybranego dokumentu
  • Następna faktura zaliczkowa - wystaw kolejną fakturę zaliczkową lub fakturę końcową rozliczającą wcześniejsze zaliczki
  • Usuń sprzedaż - usuń wybrany dokument

Fakturę końcową wystawia się przez opcję Następna faktura zaliczkowa - program automatycznie rozliczy wcześniejsze zaliczki. Fakturę korygującą wystawia się analogicznie - kliknij prawym przyciskiem na dokumencie i wybierz Faktura korygująca. Jeśli gabinet korzysta z integracji z KSeF, faktury mogą być automatycznie wysyłane do Krajowego Systemu e-Faktur - szczegóły w artykule KSeF - integracja z fakturownia.pl.


Faktury zaliczkowe i końcowe

Faktura zaliczkowa dokumentuje częściową wpłatę na poczet zamówienia (umowy). Kolejne wpłaty dokumentuje się kolejnymi fakturami zaliczkowymi, a pełne rozliczenie - fakturą końcową.

Co widać na wydruku faktury zaliczkowej

Faktura zaliczkowa jest zgodna z art. 106f ustawy o VAT:

  • Data zaliczki zamiast typowej "Daty sprzedaży" - dokumentuje dzień otrzymania wpłaty
  • Pozycja faktury: jedna linia "Zaliczka na poczet zamówienia" z kwotą bieżącej zaliczki
  • Przy kolejnych zaliczkach nazwa pozycji zawiera odwołanie do pierwszej faktury w łańcuchu, np. "Zaliczka na poczet zamówienia z faktury 18/2026/FZAL"
  • Tabela VAT - stawki i kwoty netto/VAT/brutto liczone z kwoty bieżącej zaliczki
  • Sekcja "Poprzednie zaliczki" - lista wcześniejszych faktur zaliczkowych tego samego zamówienia. Kolumna Kwota zaliczki pokazuje kwotę każdej z dotychczasowych zaliczek
  • Razem do zapłaty - kwota bieżącej zaliczki (dokument dotyczy tej zaliczki)
  • Pozostało do zapłaty - kwota bieżącej zaliczki pomniejszona o to, co już za tę fakturę zapłacono. Przy płatności gotówką/kartą wynosi 0 (zaliczka opłacona od razu), przy przelewie - pełną kwotę zaliczki (do zapłaty przelewem)

Płatność przelewem i pole "Kwota zaliczki"

Fakturę zaliczkową można wystawić z dowolną formą płatności - gotówką, kartą lub przelewem. Sposób wpłaty zmienia się w polu Sposób płatności na dokumencie.

  • Gotówka / karta - kwota zaliczki jest równa kwocie wpłaconej (pole Wpłacono). Nie pojawia się osobna kontrolka, a kwota zaliczki jest zapisywana automatycznie.
  • Przelew - pieniądze jeszcze nie wpłynęły, dlatego pole Wpłacono wynosi 0, a kwotę bieżącej zaliczki wpisuje się w osobnym polu Kwota zaliczki, które pojawia się pod Wartością brutto dokumentu. Domyślnie podpowiada się pozostała wartość zamówienia (wartość brutto minus dotychczasowe zaliczki). Kwota zaliczki nie może przekroczyć tej wartości.

Jak wystawiać kolejne zaliczki

  1. Na liście wystawionych dokumentów kliknij prawym przyciskiem myszy na fakturę zaliczkową (rozpoznawana jest po typie dokumentu, niezależnie od formy płatności)
  2. Wybierz Następna faktura zaliczkowa
  3. Program automatycznie załaduje: - Pozycje zamówienia - Listę wszystkich dotychczasowych zaliczek (z kwotami zaliczek) - Sugerowaną kwotę bieżącej zaliczki (pozostałe saldo zamówienia)
  4. Możesz zmienić kwotę bieżącej zaliczki, jeśli pacjent rozlicza inną sumę
  5. Zapisz - wystawi się kolejna faktura zaliczkowa

Pozostałe saldo zamówienia oraz "pozostało do zapłaty" liczone są z kwot zaliczek (a nie z faktycznych wpłat), dzięki czemu zaliczki płacone przelewem są poprawnie uwzględniane w łańcuchu.

Gdy saldo zamówienia osiągnie zero (ostatnia zaliczka pokrywa wszystko), faktura zaliczkowa jednocześnie zamyka łańcuch. Opcjonalnie można wystawić osobną Fakturę końcową rozliczającą wszystkie wcześniejsze zaliczki.

Paragon fiskalny przy fakturze zaliczkowej

Jeśli zaznaczysz Paragon fiskalny przy fakturze zaliczkowej, na paragonie wydrukuje się:

  • Jedna linia "Zaliczka na usługę" z kwotą bieżącej wpłaty (nie całego zamówienia)
  • Stawki VAT proporcjonalne do wpłaty
  • Forma płatności zgodna z faktycznym sposobem wpłaty (gotówka, karta, przelew)

Przy fakturze końcowej paragon pokazuje linię "Rozliczenie usługi po zaliczkach" z pozostałą kwotą do zapłaty.

Na paragonie fiskalnym dokumentuje się faktyczną wpłatę, a nie pełną wartość zamówienia. To wymóg ustawowy - paragon fiskalny musi odpowiadać kwocie, którą pacjent zapłacił w danym momencie.


Drukarka fiskalna

SmartDental obsługuje drukowanie paragonów na drukarkach fiskalnych Posnet i Novitus. Po wystawieniu paragonu program automatycznie wysyła wydruk na podłączoną drukarkę.

Częściowa wpłata przy fakturze przelewem

Gdy wystawiasz fakturę z formą płatności Przelew, ale pacjent płaci część kwoty na wizycie (gotówką lub kartą), paragon automatycznie uwzględnia obie formy płatności:

  • Bieżąca wpłata (gotówka/karta) - kwota wpłacona na wizycie
  • "Do zapłaty przelewem" - pozostała kwota z faktury

Dzięki temu paragon fiskalnie bilansuje się do pełnej wartości faktury, a na kasie pozostaje tylko faktycznie wpłacona kwota. Dotyczy obu drukarek (Posnet i Novitus).

Opcje Paragon fiskalny i Drukuj NIP są dostępne tylko wtedy, gdy w ustawieniach programu włączono obsługę drukarki fiskalnej.


Jak rozliczyć pacjenta - krok po kroku

  1. Otwórz kartę pacjenta i przejdź do zakładki Rozliczenia
  2. Kliknij przycisk + (zielony) w prawym górnym rogu, aby otworzyć okno nowej wpłaty
  3. W sekcji dokumentu (opcjonalnie) zaznacz checkbox i wybierz typ dokumentu (Faktura, Rachunek, KP lub Faktura zaliczkowa), dodaj pozycje. Opcjonalnie zaznacz Paragon fiskalny
  4. W sekcji płatności: - Wybierz Sposób wpłaty (Gotówka, Karta, Przelew itp.) - Wybierz Kategorię (Standardowa lub Zaliczka na plan leczenia) - Ustaw Datę wpłaty i Datę sprzedaży - Wpisz kwotę w polu Wpłacono - Opcjonalnie wpisz Opis płatności - Sprawdź pole Przypisz pracownikowi - program podpowiada lekarza z dzisiejszej wizyty, można go zmienić lub odznaczyć
  5. Kliknij Zapisz
  6. Saldo pacjenta zaktualizuje się automatycznie

Jeśli pacjent wpłaca tylko część należności, saldo ogólne pozostanie czerwone (niedopłata). Kolejna wpłata pomniejszy zaległość.


Plany leczenia i zaliczki

Jeśli pacjent realizuje plan leczenia, rozliczenie przebiega inaczej:

  1. W oknie wpłaty wybierz kategorię Zaliczka na plan leczenia
  2. Po wybraniu tej kategorii uaktywni się pole Plan leczenia - wskaż konkretny plan z listy
  3. Wpisz kwotę zaliczki i zapisz - kwota trafia do osobnego salda planów leczenia
  4. Lekarz realizuje procedury z planu leczenia podczas wizyt (ściąga je do wizyty)
  5. Wartość wykonanych procedur jest automatycznie rozliczana z salda planów leczenia
  6. Po zakończeniu planu saldo planów powinno wynosić zero

Saldo ogólne i saldo planów leczenia to dwa niezależne bilanse. Szczegółowy opis w artykule Saldo pacjenta i plany leczenia.


Rozliczenia pracowników

Zbiorcze rozliczenia lekarzy (przychody, prowizje, rabaty) są dostępne w menu Raporty → Raport rozliczeń pracowników. W jednym oknie widać wszystkich lekarzy z kwotą do wypłaty, a po kliknięciu można wydrukować szczegółowe rozliczenie albo wysłać je mailem. Szczegóły w artykule Raport rozliczeń pracowników. Dla menedżera/właściciela: ogólny widok kondycji finansowej gabinetu w Raporcie finansowym gabinetu.


Uprawnienia

Dostęp do modułu rozliczeń jest kontrolowany przez uprawnienia w kategorii Kasa:

  • Rozliczanie pacjentów - przyjmowanie wpłat, wystawianie dokumentów sprzedaży, dostęp do salda
  • Rozliczanie pracowni protetycznych - rozliczenia z laboratoriami
  • Rozliczanie pracowników - naliczanie prowizji
  • Rozliczanie kontrahentów - rozliczenia z dostawcami
  • Blokada usuwania rozliczeń - zabezpieczenie przed przypadkowym usunięciem wpłat i dokumentów